smart agriculture

සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික මොඩලයන් බොහෝ විට පරිසරය විනාශ කරමින් සංවර්ධනය හඹා යයි. නමුත් ‘හරිත ආර්ථිකය’ යනු පරිසරයට සිදුවන හානිය අවම කරමින්, ආර්ථික වර්ධනයක් අත්කර ගැනීමේ නවීන ප්‍රවේශයකි. එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහනට (UNEP) අනුව, මෙහි ප්‍රධාන අරමුණු තුනක් ඇත: ඒ කාබන් විමෝචනය අවම කිරීම, ජලය සහ බලශක්තිය වැනි සම්පත් නාස්තියකින් තොරව කාර්යක්ෂමව භාවිත කිරීම සහ ආර්ථික ප්‍රතිලාභ සමාජයේ සෑම ස්ථරයකටම සාධාරණව බෙදී යන බව තහවුරු කිරීමයි.Continue Reading

Ganeshan Wignaraja

2028 ණය ගෙවීම් හේතුවෙන් මීළඟ IMF වැඩසටහනකට යාම අනිවාර්යය වේ.

යුද්ධය සහ කාලගුණික බලපෑම් නිසා අපනයන, ප්‍රේෂණ සහ සංචාරක ක්ෂේත්‍ර කඩා වැටී ඇත.

තෙල් මිල ඉහළ යාමෙන් උද්ධමනය හා දරිද්‍රතාවය වැඩිවීමේ දැඩි අවදානමක් පවතී.

අර්බුදයට ප්‍රධාන හේතුව දේශීය ප්‍රතිසංස්කරණ නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවීමයි.

මූල්‍ය වංචා සහ පාලන දුර්වලතා හේතුවෙන් ආයෝජක විශ්වාසය බිඳ වැටී ඇත.Continue Reading

Singapore

සිංගප්පූරුව වඩා හොඳ නැවක් ඉදි කළේය. ශ්‍රී ලංකාව තවමත් එහි බඳ අලුත්වැඩියා කරමින් සිටියි. එහෙත්, ඒ සඳහා අවශ්‍ය සැලසුම් මේ වන විටත් පවතින අතර, ඒවා භාවිත කිරීමේ අවස්ථාව සදාකාලිකව විවෘතව පවතින්නේ නැත.Continue Reading

invest

තරගකාරී ආසියානු ආර්ථිකයන් ආයෝජන සුරක්ෂිත කර ගැනීමට සහ වෙළෙඳ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කිරීමට ආක්‍රමණශීලී ලෙස කටයුතු කරමින් සිටින මොහොතක, ශ්‍රී ලංකාවේ වෙළෙඳ, අපනයන සහ විදේශ සෘජු ආයෝජන (FDI) න්‍යායපත්‍රය අපේක්ෂාවන්, හදිසිභාවය සහ උපායමාර්ගික සම්බන්ධීකරණය නොමැතිකමෙන් දුබල වී ඇති බව, ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති බුද්ධි මණ්ඩලයක් වන Centre for a Smart Future (CSF) ඊයේ අනතුරු ඇඟවීය.Continue Reading

Downward trending financial graph with Indian rupee coins falling off

මෑතකදී ශ්‍රී ලංකා රුපියල (LKR) සීඝ්‍රයෙන් අවප්‍රමාණය වීම, 2022 වසරේ අප මුහුණ දුන් දරුණු ආර්ථික අර්බුදයේ මතකයන් නැවතත් අවදි කර තිබේ. වසර තුනකට අධික කාලයක් ස්ථාවරව පැවති රුපියල, 2026 වසරේ මේ දක්වා පමණක් 5% කට වඩා වැඩි අගයකින් පහත වැටී ඇත. මහ බැංකුව පවසන පරිදි මෙයට ප්‍රධාන හේතුව ඇමරිකානු ඩොලරය ශක්තිමත් වීම වැනි ගෝලීය ප්‍රවණතාවල බලපෑම වුවත්, දේශීය වශයෙන් මෙයින් එල්ල වන බලපෑම සුළුපටු නොවේ.Continue Reading

Rs. 2000

මෑතකාලීනව ඩොලරයට සාපේක්ෂව ශ්‍රී ලංකා රුපියල යළිත් වේගයෙන් අවප්‍රමාණ වීම (පිරිහීම) බොහෝ දෙනාගේ කතාබහට ලක් වූ මාතෘකාවකි. මැදපෙරදිග අර්බුද හෝ වෙනත් ගෝලීය තත්ත්වයන් මීට හේතුව ලෙස ඇතැමුන් සිතුව ද, ඇඩ්වොකාටා (Advocata) ආයතනයේ ධනනාත් ප්‍රනාන්දු මහතා පෙන්වා දෙන්නේ මීට ප්‍රධාන හේතුව දේශීය මූල්‍ය පද්ධතිය තුළ සිදුවන ක්‍රියාවලියක් බවයි.Continue Reading

රජය ගෙන ඒමට සූදානම් වන 2026 දේශීය ආදායම් (සංශෝධන) පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳව මේ දිනවල දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී තිබේ. ශිරාල් ලක්තිලක සහ “දිනන දකුණ” සාමූහිකය පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙමගින් මෙතෙක් පැවති සාධාරණ බදු පද්ධතිය වෙනුවට, පුරවැසියා අපරාධකරුවෙකු බවට පත්කරන අතිශය භයානක “දණ්ඩනීය යාන්ත්‍රණයක්” හඳුන්වා දීමට රජය උත්සාහ කරමින් සිටී.Continue Reading

central bank

දශක ගණනාවක් පුරා සමස්ත ජාතියක් සිය දහඩිය මහන්සියෙන් ගොඩනැගූ විශ්වාසය සහ මූල්‍ය සුරක්ෂිතභාවය අමු අමුවේ ඝාතනය කරමින් තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු සහ මූල්‍ය අංශය මේ වන විට සිය ඉතිහාසයේ අඳුරුතම මෙන්ම භයානකම අර්බුදයකට මුහුණ දෙමින් සිටී. රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික අංශයේ ප්‍රධාන පෙළේ මූල්‍ය ආයතන තුළින් නිතිපතා අසන්නට ලැබෙන මහා පරිමාණ සංවිධානාත්මක මූල්‍ය අපරාධ මගින් රටේ සමස්ත නියාමන පද්ධතියේම නිරුවත හෙළිදරව් කර ඇත.Continue Reading

වර්තමාන යුද සංදර්භය සහ ගෝලීය අර්බුද හමුවේ ලෝකයේ මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ ද ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑම් එල්ල වෙමින් පවතී. මේ හේතුවෙන් ඉදිරියේදී දිළිඳුකම තවදුරටත් වැඩි වීමට පවා ඉඩ තිබේ. එබැවින් දිළිඳුභාවයට එරෙහි සටන වෙනදාට වඩා තීව්‍ර කළ යුතු යුගයක් උදා වී ඇත. 2022 වසරේ ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් ඓතිහාසික හා බරපතළ ආර්ථික අර්බුදයත් සමඟ මෙරට සමාජ දේහය පුරා දිළිඳුභාවය ශීඝ්‍රයෙන් පැතිර ගියේය. මෙම ව්‍යසනකාරී තත්ත්වය හමුවේ, හුදු සහනාධාර බෙදාදීමේ යල්පැනගිය ආකෘතිවලින් ඔබ්බට ගිය තිරසර විසඳුමක අවශ්‍යතාව සිවිල් සමාජය විසින් දැඩිව මතු කරන ලදි. විශේෂයෙන්ම රයිට් ටු ලයිෆ් මානව හිමිකම් මධ්‍යස්ථානය සමග එක්ව, අපි මේ සම්බන්ධයෙන් මැදිහත්වීමක් කළෙමු. නව සමාජ ආරක්ෂණ ක්‍රමයක් ලෙස ‘අස්වැසුම’ හඳුන්වා දෙන සමයේදී, දිළිඳුභාවය පිටුදැකීමේ වැඩසටහන් පිළිබඳ පුළුල් පදනම් අධ්‍යයනයක් (Baseline Study) සිදු කරමින් මේ පිළිබඳ කතිකාවක් සමාජගත කිරීමට අපි උත්සාහ කළෙමු.Continue Reading

debt cut

2025 නොවැම්බර් මාසයේ ශ්‍රී ලංකාවට බලපෑ ‘ඩිට්වා’ (Ditwa) සුළි කුණාටුවෙන් සිදු වූ දැවැන්ත මනුෂ්‍ය ජීවිත හා දේපළ හානිය හමුවේ, මෙරට විදේශ ණය වහාම කපා හරින ලෙස (Debt Cut) ජෝසෆ් ස්ටිග්ලිට්ස් සහ ජයති ඝෝෂ් ඇතුළු ජාත්‍යන්තර ආර්ථික විද්‍යාඥයන් 121 දෙනෙකු කළ යෝජනාව දැන් සමාජයේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ. Continue Reading