අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ
ජවිපෙ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවා වසර දෙකක් ගත වී ඇත. දශක ගණනක් මිතුරන්, හිතවතුන් වූ, ඔවුන් රාජපක්ෂලා පසුපස යන කාලයේ පවා අප ඇසුරු කළ අය ෆේස්බුක් පෞද්ගලික පෝස්ටුවකටවත් ලයික් එකක් නොදමන, හදිසියකටවත් දුරකථන ඇමතුමක් නොදෙන, දැක්කත් නොදැක්කා වගේ හැසිරෙන තත්ත්වයට පත්වීම හැර දේශපාලනිකව මෙම සංසිද්ධියෙහි වැදගත් දේ අධ්යයනය කිරීම මෙම ලිපියෙහි මූලික අරමුණයි. ඊට පෙර, අර විදියට අපට ප්රතිචාර දක්වන, අප හොඳින් දන්නා, එහෙත්, ඔබ ඇත්තටම නො දන්නා පක්ෂයක් නිසා අපේ සිත් බින්ද, බොහෝ විට අලුතින් ජේවීපී වූ අයගේ දැනගැනීම සඳහා මෙය ලියා තබා පසුව මාතෘකාවට පිවිසෙමි.
මම 1989න් පසු ජවිපෙ සාමාජිකයකු නොවෙමි. 2005දී හිරු කණ්ඩායමෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු කිසිදු වාමාංශික කණ්ඩායමක සාමාජිකයකු ද නොවෙමි. එහෙත්, මා කලින් කලට විවිධ දේශපාලනික කණ්ඩායම් සමග වැඩ කර ඇත. දැනුදු එසේය. කුමන කණ්ඩායම එක්ක වැඩ කළත්, මගේ අනන්යතාව මා රැකගෙන ඇත. ඒ නිසා, ජවිපෙට බලය ලැබුණු අවස්ථාවේ මා ඔබ සමග නොසිටියාය කියා මා සමග අමනාප වන්නට අවශ්ය නැත. එසේම, ඔබ කිසිවකු මට ජවිපෙට උදව් කරන ලෙස කියා ද නැත. ඔබ කර ඇත්තේ ඔබ ජවිපෙ නිසා අප මෙන් නොව උත්තරීතර යැයි පෙන්වමින් උජාරුවෙන් හැසිරීම පමණි. ඔබට අපේ උදව් අවශ්ය නැති නම්, අප උදව් නොකළාය කියා ඔබ අප සමග අමනාප වන්නේ ඇයි?
අතීත විප්ලවයේ ලේ සලකුණු සහ නව ලිබරල්වාදයේ වැළඳ ගැනීම
දැන් මාතෘකාවට එමු. ජවිපෙ 1971දීත්, 1989දීත්, කැරැලි ගැසීමටත්, භයානක අපරාධ සිදු කිරීමටත්, වධහිංසනයට ලක් වී ඝාතනය වීමටත් තරුණ පරපුර පෙළඹවූයේ සමාජවාදයේ හා විප්ලවයේ නාමයෙනි. 1989දී මා අනූනමයෙන් ජීවිතය බේරාගෙන, එළියකන්ද වධකාගාරයේ සහ තවත් සිර ගෙවල්වල අවුරුදු ගණනාවක් ගත කළේ ලංකාවේ සමාජවාදය ගොඩනැගීමේ සිහිනයක් වෙනුවෙනි. මට නම් ප්රශ්නයක් නැත. මා ඉන් පසු ජීවිතය විඳ ඇත. එහෙත්, අප සමග සිට ජීවිතය අහිමි කර ගත් අව්යාජ සහෝදරයන් වෙනුවෙන් ජවිපෙ වග කියන්නේ නැද්ද? ඔවුන්ගේ පැතුම වූ සමාජවාදය අත්හැර මෙතරම් නින්දිත අන්දමින් නව ලිබරල්වාදය වැළඳ ගැනීම හා ඒ පිළිබඳ ජවිපෙට කිසිදු පශ්චාත්තාපයක් නොමැති වීම ඔවුන් සමාජවාදය වෙනුවෙන් මිය ගිය හා මරා දමන ලද මිනිසුන්ට පැහැදිලි කරන්නේ කෙසේද? හැට වසරක ඉතිහාසයක් තුළ කඩාකප්පල් කරන ලද ධනේශ්වර ආර්ථිකය ඔවුන් පැහැදිලි කරන්නේ කෙසේ ද?
සමාජවාදය යළි සොයා ගත යුතු බව අප කියන්නේ දශක දෙකක පමණ කාලයක සිටයි. ධනේශ්වරයේ පරිවාරයේ සම්පත් හීන, දූපත් රාජ්යයක් වන ලංකාවට, මුළු ලෝකය නැතිනම් මේ කලාපය හෝ සමාජවාදී වන සංදර්භයක් තුළ මිස සමාජවාදී සමාජ ක්රමයක් හුදෙකලාව පිහිටුවිය නොහැකි බව අපේ ස්ථාවරයයි. එබැවින්, අප ඒ වෙනුවෙන් කිසිවකුගේ ජීවිත හෝ දහදිය හෝ ඉල්ලා සිටින්නේ නැත. අප ධනේශ්වර ක්රමය නඟා සිටුවීම සඳහා උපකාර කරන්නේ එය හැර වෙනත් විකල්පයක් මේ මොහොතේ නැති බැවිනි. ලංකාවේ ප්රායෝගිකව පැවතිය හැකි ක්රමයක් ඇතොත්, එය ධනේශ්වරයයි. තිබෙන ධනේශ්වර ක්රමය බිඳ දැමුවහොත්, නිර්මාණය වනු ඇත්තේ අරාජකවාදයකි.
ඔබ මෙතක් ඉතිහාසයේ අගය කළ, වෙනස් කරනවාට විරුද්ධ වූ, වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කළ දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි වැනි සංවිධාන සමූලඝාතනය කළ ශ්රී ලංකාව යනු සිංහල, බෞද්ධ, ගොවිගම, පිරිමි, ප්රභූ ආධිපත්යයකින් යුත් රටක් බව මම කියමි. එය මගේ පසුගාමිත්වයක් නොව රටේ හැටිය. අතිශය අර්බුදකාරී මොහොතක, එම ප්රභූ බලවේගයට එරෙහි බලවේග සමග එක් වී, එම ප්රභූ අධිපති බලවේගයට දරුණු ප්රහාරයක් එල්ල කරමින් බලය තහවුරු කර ගැනීමට ජවිපෙ උත්සාහ කරමින් සිටියි. ඒ අධිපතිවාදය ගොඩනැගීමට ජවිපෙ 2004, 2005 වකවානුවේ සිට උර දුන් ප්රමාණය අනුව ඔවුන් එය වෙනස් කිරීම වෙනුවෙන් අවදානම් ගැනීම කළ යුතු දෙයකි. එහෙත්, එම පරිවර්තනය ක්රමානුකූලව කළ යුතු එකක් බව අපේ අදහසයි. මේ ආක්රමණශීලී පරිවර්තනය මුසු වී ඇත්තේ දැඩි වෛරයක් සහ ඒකාධිපති වියරුවක් සමගය. එය සමග සම්බන්ධ වීමට අපට උවමනාවක් නැත.
2022 අර්බුදයේ අපේ ස්ථාවරය සහ ජවිපෙ බදු ප්රතිපත්තිය
2022 දරුණු ආර්ථික කඩා වැටීමෙන් පසු අප පෙනී සිටියේ සමස්ත ශ්රී ලංකා රාජ්යය බිඳ දැමීම වෙනුවට, රාජ්යය ආරක්ෂා කර ගනිමින් ක්රමානුකූලව එය ප්රතිසංස්කරණය කිරීම වෙනුවෙනි. රාජ්යය මුළුමනින්ම බිඳ වැටුණහොත්, ඉන් මතුවන අරාජකත්වය තුළ සාධනීය රාජ්ය ප්රතිව්යූහගත කිරීමක් සිදු කිරීමට තරම් ශක්තිමත් දේශපාලන බලවේගයක් ලංකාවේ නැති බව අපගේ කියවීම විය. එහෙත් එයින් අදහස් වන්නේ, පවතින ක්රමය එලෙසම පවත්වාගෙන යා යුතු බව හෝ වත්මන් ජවිපෙ ආණ්ඩුව මෙන් නව ලිබරල්වාදය මෙතරම් ලැජ්ජා විරහිත ලෙස කරපින්නා ගත යුතු බව නොවේ.
උදාහරණයක් ලෙස ජවිපෙ ආණ්ඩුව ජනතාවගේ ආහාර මත පනවා ඇති බදු සලකා බලන්න. සමාජ සාධාරණත්වය ගැන දශක ගණනාවක් කෑගැසූ ඔවුන්, බලයට පත් වූ පසු ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ දැඩි කොන්දේසිවලට මුවා වී අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්ය, ඖෂධ සහ එදිනෙදා පාරිභෝගික භාණ්ඩ මත වැට් බදු ඇතුළු අනෙකුත් වක්ර බදු අනුකම්පා විරහිතව පනවා ඇත. දුප්පතාගේ බතට ගහන බද්දෙන් රාජ්ය ආදායම තර කර ගන්නා අතරතුර, ධනවතුන්ගේ කැසිනෝ වැනි ව්යාපාරවලින් අය කරගත යුතු ඍජු බදු නිසි ලෙස එකතු කරගැනීමේ ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ මන්දගාමී වී තිබේ. අප එවැනි පටු, අමානුෂික ධනවාදයක් කෙසේවක් අනුමත කරන්නේ නැත. එය කිසිදු සමාජ දෘෂ්ටියක් නොමැති, හුදු ගිණුම් පොත් පියවීමේ පටු දැක්මක් සහිත දෘෂ්ටිවාදයකි.
පක්ෂය වෙනුවෙන් කරන දූෂණය සහ නව ප්රභූ පන්තිය
කෙසේ වෙතත්, ජවිපෙ බලයේ සිටි අවුරුදු දෙක ඇතුළත දේශපාලන භූමියේ යම් පරිවර්තනයක් සිදු වෙමින් ඇති බව අප ප්රතික්ෂේප කරන්නේ නැත. ඉන් ප්රධානතම පරිවර්තනය සිදු වී ඇත්තේ ජවිපෙ අභ්යන්තරයේමය. ජවිපෙ අමුම අමු ප්රැග්මැටික්වාදයක් (Pragmatism) ඔස්සේ, තමන් අතීතයේ කී දේ පිළිබඳ ලැජ්ජාවක් හෝ මිය ගිය පරම්පරා ගැන හැඟීමක් හෝ නැතුව නව ලිබරල්වාදය වැළඳ ගෙන ඇත. අද ඔවුන්ට වැදගත් වන්නේ බලය රැකගැනීම පමණි.
අනෙක් අතට, ජවිපෙ යනු හැමදාමත් දූෂිත පක්ෂයකි. එහි දූෂණය ඇත්තේ පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් නොව පක්ෂය වෙනුවෙනි. ඔවුන්ගේ ව්යාපාර, මුදල් එකතු කිරීම් සහ සම්පත් පරිහරණය සම්පූර්ණයෙන්ම පක්ෂයේ අරමුදල් තර කිරීම වෙනුවෙන් ව්යුහගත වී ඇත. බලයට පත්වීමත් සමග එය දැන් තවත් වැඩි වී තිබේ. ඇතැම් ජවිපෙ නායකයන්ගේ වත්කම් උපයා ගත් ආකාරය සම්පූර්ණයෙන්ම අපැහැදිලිය. ආණ්ඩුවක් ලෙස ඔවුන් කන්ටේනර් 323 සිද්ධිය හරහා රේගු ක්රියාවලියට කළ අතපෙවීම්, ගල් අඟුරු ටෙන්ඩර් වංචාව සහ හැකර්ලාට ඩොලර් ගෙවීම වැනි සිදුවීම් හරහා බරපතළ දූෂණ හා අක්රමිකතා සමග පැටලී ඇත. එහෙත්, වසර ගණනාවක් තිස්සේ ජවිපෙ විසින් නිර්මාණය කරන ලද ‘අතිපිරිසිදු’ මතවාදී ආවරණය නිසා තවමත් ඔවුන්ගේ ඡන්දදායක බලවේගය ඔවුන් දූෂිත යයි විශ්වාස කරන්නේ නැත.
මේ හරහා ජවිපෙ නව ප්රභූ දේශපාලන නායකත්වයක් සහ නිලධාරි පැලැන්තියක් ගොඩනඟා ගැනීමට සමත් වී ඇත. ඔවුන් සාමාන්ය ජනතාවගෙන් වියුක්ත වූ, වායුසමීකරණය කළ කාමරවල සිට තීරණ ගන්නා, සාම්ප්රදායික දේශපාලනඥයන්ටත් වඩා උඩඟු කණ්ඩායමක් බවට පත් වී තිබේ. මේ සමගම පැරණි ප්රභූන්ගේ දූෂිත, අකාර්යක්ෂම, ස්වාර්ථවාදී ලක්ෂණ සමාජය ඉදිරියේ නිරුවත් වී ඇති අතර, ඔවුන්ට ද තවදුරටත් වෙනස් නොවී පැවතීම දුෂ්කර වී ඇත. එහෙත් වෙනස දුෂ්කර වන්නේ පැරණි ප්රභූන්ට පමණක් නොවේ. අප හැමදාමත් කීවා සේ මේ රටේ ජනතාව පාලකයන්ට වඩා දූෂිත හෙයින් ඔවුන්ට ද මෙම වෙනස් වීම අතිශය දුෂ්කරය. ජවිපෙ ඊනියා ප්රබුද්ධවාදය විසින් මෙරට සාමාන්ය ජනතාව බැහැර කර තිබේ. අද ජවිපෙ සමග රැඳී සිටින්නේ ඔවුන්ගේ කවර වරදක් වුවද සාධාරණීකරණය කරන දැඩි පක්ෂපාතී පිරිසක් පමණි.
රනිල්ගේ මූලෝපාය සහ වියපත් වන සමාජයේ අභියෝග
ජවිපෙ උර දුන්නේ අතිශය දුෂ්කර ආර්ථික සංදර්භයකටයි. වසර දෙකක් තුළ ඔවුන් එය කෙසේ හෝ කළමනාකරණය කරගෙන යනු දැකිය හැකිය. එහෙත් ඔවුන්ට ඒ සඳහා ස්වීය ආර්ථික දැක්මක් නැත; ඔවුන් පැහැදිලිවම උත්සාහ කරන්නේ රනිල් වික්රමසිංහගේ මූලෝපායම එලෙසින්ම ඉදිරියට ගෙන යාමටයි. එහෙත්, එය ප්රායෝගික නැති බව අප රනිල්ගේ කාලයේ ම පෙන්වා දුන්නෙමු. උදාහරණයක් ලෙස, රනිල් ඉලක්ක කළ අපනයන හා කර්මාන්ත සංවර්ධනය අත්පත් කර ගැනීමට බැරි තරම් අප වියපත් වෙමින් ඇති සමාජයකි (Aging Population). 1980 ගණන්වල චීනයට හෝ ගිනිකොනදිග ආසියාතික රටවලට මෙන් අඩු වියදම්, තරුණ ශ්රම බලකායක් අද අපට නැත. එබැවින් කර්මාන්තශාලා මත පදනම් වූ සාම්ප්රදායික අපනයන ආර්ථිකයක් ලංකාව තුළ ගොඩනැගීම හුදු සිහිනයක් පමණි. එසේම, දැවැන්ත කර්මාන්තකරණය මෙරට පරිසරයට සහ භූගෝලීය පිහිටීමට ඔරොත්තු දෙන්නේ ද නැත. අප හමුවේ දේශගුණික අභියෝග රැසකි; කෘෂිකර්මාන්තය බිඳවැටීම, නියඟය සහ ගංවතුර වැනි පාරිසරික ව්යසනයන් හමුවේ සාම්ප්රදායික සංවර්ධන ආකෘති අසාර්ථක වෙමින් පවතී. ජවිපෙට මෙම සංකීර්ණතා කියවාගැනීමට තරම් ගැඹුරු දැක්මක් නොමැත.
බොරු පොරොන්දු දේශය සහ ඒකාධිපතිවාදයේ සෙවණැලි
මූලික ප්රශ්නය ඇත්තේ ජවිපෙ විසින්ම දශක ගණනාවක් තිස්සේ නිර්මාණය කර ඇති ව්යාජත්වය තුළය. ඔවුන් ජීවත් වන්නේ බොරු පොරොන්දු දේශයක් තුළය. විපක්ෂයේ සිටියදී ඔවුන් ජනතාවට පොරොන්දු වූයේ ණය නැති, බදු නැති, සහන පිරුණු සුරංගනා ලෝකයකි. දැන් බලයට පත් වූ පසු ඔවුන් අලුතින් සිතන්නට අසමත් වී ඇත. යථාර්ථය හමුවේ ජනතාව සත්යාවබෝධය හා කැප කිරීමේ වෙත යොමු කිරීමක් තබා ඒ පිළිබඳ දැනුවත් කිරීමක්වත් ඔවුන් කරන්නේ නැත. ජනතාවට සහනශීලී ප්රතිපත්තියක් නැතිවා පමණක් නොව, මෙම ආර්ථික දුෂ්කරතාව සහ කැපකිරීම්වල සැබෑ අවශ්යතාව ජනතාවට අවංකව පැහැදිලි කර දෙන්නේ ද නැත. ඔවුන් තවමත් උත්සාහ කරන්නේ ගැලවුම්කරුවන් ලෙස පෙනී සිටීමටයි.
ඒ අතර බලය පිළිබඳ අධික තණ්හාව නිසා, ගත් බලය අත් නොහැරීම වෙනුවෙන් ඔවුන් බොහෝ දේ අත්හරිමින් සිටිති. උදාහරණයක් ලෙස, සමකාලීන ලෝකයේ නැගී එන බල කඳවුරු වන බ්රික්ස් (BRICS) සමග විධිමත් ජාත්යන්තර සම්බන්ධතා ගොඩනඟා ගනිමින් ගෝලීය ආර්ථිකය තුළ ලංකාවේ ස්ථානය තහවුරු කරගන්නවා වෙනුවට, ඔවුන් සියලු කාලය හා ශ්රමය වැය කරන්නේ රට තුළ බලය තහවුරු කරගැනීමටයි. 22 වැනි ආණ්ඩු ක්රම ව්යවස්ථාව වැනි දේශපාලනික සහ නෛතික උපායමාර්ගවලට මුළු බර දමා ඇත්තේ එබැවිනි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුව ඇමතීම පවා රාජ්ය නායකයා අත්හැර දමා ඇත.
මෙම බල තණ්හාවේ අවසන් ප්රතිඵලය වී ඇත්තේ, තෝරාගෙන කරන නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම සහ මුළුමනින්ම නීතියට අනුකූල නොවන විමර්ශන හරහා දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් දඩයම් කිරීමයි. අධිකරණ ක්රියාමාර්ග සහ පොලිස් බලය සිය දේශපාලන ව්යාපෘතියේ අතකොළු බවට පත් කරගනිමින් ඔවුහු ඉතා පැහැදිලිවම ව්යවස්ථාපිත ඒකාධිපතිවාදයක් වෙත යොමු වෙමින් සිටිති. ඔවුන්ට ඒ හැර වෙනත් විකල්පයක් ද නැත. මන්ද, බොරු පොරොන්දු මත ගොඩනැගූ ජනප්රියත්වය සීඝ්රයෙන් පිරිහෙමින් පවතින සන්දර්භයක් තුළ, සාධාරණ හා විවෘත මැතිවරණවලින් නැවත ජය ගැනීම ඔවුන්ට පහසු නොවන බව ඔවුන් හොඳින්ම දන්නා බැවිනි. දශක ගණනාවක් පුරා විප්ලවය ගැන කතා කළ ජවිපෙ අද වන විට පැරණි ක්රමයේම අතිශය විකෘති වූ සහ භයානක දිගුවක් බවට පත්ව ඇත්තේ එලෙසිනි.
