සාම්ප්රදායික ආර්ථික මොඩලයන් බොහෝ විට පරිසරය විනාශ කරමින් සංවර්ධනය හඹා යයි. නමුත් ‘හරිත ආර්ථිකය’ යනු පරිසරයට සිදුවන හානිය අවම කරමින්, ආර්ථික වර්ධනයක් අත්කර ගැනීමේ නවීන ප්රවේශයකි. එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහනට (UNEP) අනුව, මෙහි ප්රධාන අරමුණු තුනක් ඇත: ඒ කාබන් විමෝචනය අවම කිරීම, ජලය සහ බලශක්තිය වැනි සම්පත් නාස්තියකින් තොරව කාර්යක්ෂමව භාවිත කිරීම සහ ආර්ථික ප්රතිලාභ සමාජයේ සෑම ස්ථරයකටම සාධාරණව බෙදී යන බව තහවුරු කිරීමයි.
ශ්රී ලංකාව වැනි රටකට මෙය හුදු ගෝලීය ප්රවණතාවක් පමණක් නොව, රටේ පැවැත්ම සහ ආර්ථික ගොඩනැගීම සඳහා වූ අත්යවශ්ය සාධකයකි. ඊට බලපාන ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත පරිදි වේ.
බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය
ශ්රී ලංකාව මෑතකදී මුහුණ දුන් දැවැන්තම ආර්ථික අර්බුදයට ප්රධාන හේතුවක් වූයේ ගල් අඟුරු සහ ඛනිජ තෙල් ආනයනය සඳහා අධික විදේශ විනිමය ප්රමාණයක් (ඩොලර්) වැය කිරීමට සිදුවීමයි. හරිත ආර්ථිකයකට පිවිසෙමින් සූර්ය, සුළං සහ ජල විදුලිය වැනි පුනර්ජනනීය බලශක්ති ප්රභවයන් වෙත යොමු වීමෙන්, අපගේ ආනයන වියදම් විශාල වශයෙන් අඩු කර ගත හැක. එය අපගේ ඩොලර් සංචිත ආරක්ෂා කර ගැනීමටත්, ගෝලීය ඉන්ධන මිල ඉහළ පහළ යාම් හමුවේ රටේ ආර්ථිකය ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමටත් කදිම විසඳුමකි.
කෘෂිකර්මාන්තය සහ දේශගුණික අවදානම් කළමනාකරණය
තේ, රබර් සහ වී වගාව මත පදනම් වූ අපගේ ග්රාමීය ආර්ථිකය අක්රමවත් මෝසම් වැසි සහ නියඟයන් හේතුවෙන් මේ වනවිට දැඩි අවදානමකට ලක්ව ඇත. අතීතයේදී සිදුවූ අයුරින් එක රැයකින් රසායනික පොහොර තහනම් කිරීම වැනි අසාර්ථක ක්රමවේද වෙනුවට, පරිසර හිතකාමී සහ දේශගුණයට ඔරොත්තු දෙන නවීන කෘෂිකාර්මික ක්රම හඳුන්වා දීම හරිත ආර්ථිකයක ලක්ෂණයකි. එමෙන්ම, දිවයිනක් ලෙස අප නිතර මුහුණ දෙන ගංවතුර, නායයෑම් වැනි ස්වභාවික ආපදා අවම කර ගැනීම සඳහා කඩොලාන සහ නාගරික තෙත්බිම් සංරක්ෂණය කිරීම මගින්, වාර්ෂිකව ආපදා සහන සඳහා වැයවන දැවැන්ත මහජන මුදල් කන්දරාවක් ඉතිරි කර ගත හැක.
සංචාරක කර්මාන්තය සහ ජාත්යන්තර ආයෝජන දිනාගැනීම
ශ්රී ලංකාවේ ප්රධානතම ආදායම් මාර්ගයක් වන සංචාරක කර්මාන්තය මුළුමනින්ම රඳා පවතින්නේ අපගේ ස්වභාවික සෞන්දර්යය සහ ජෛව විවිධත්වය මතයි. හරිත ප්රතිපත්ති හරහා මෙම සම්පත් ආරක්ෂා කර ගැනීමෙන් තිරසර පරිසර හිතකාමී සංචාරක කර්මාන්තයක් (Ecotourism) ගොඩනැගිය හැක. අනෙක් අතට, වර්තමානයේ ලෝකයේ ප්රධාන පෙළේ ණය දෙන ආයතන සහ ආයෝජකයින් ප්රමුඛත්වය ලබා දෙන්නේ පරිසර හිතකාමී ව්යාපෘති සඳහාය. හරිත ආර්ථික ප්රතිපත්ති අනුගමනය කිරීමෙන් ශ්රී ලංකාවට “හරිත බැඳුම්කර” (Green Bonds) සහ දේශගුණික අරමුදල් වැනි නව ජාත්යන්තර මූල්ය අවස්ථා විවෘත කර ගත හැකි අතර, විදේශ සෘජු ආයෝජන (FDI) ආකර්ෂණය කර ගැනීම ද පහසු වෙයි.
කෙටියෙන් කිවහොත්, හරිත ආර්ථිකයක් කරා යන ගමන ශ්රී ලංකාවට තවත් එක් විකල්පයක් පමණක් නොවේ; එය අනාගත පරපුර වෙනුවෙන් මෙන්ම, අර්බුදයෙන් මිදී රටේ ආර්ථිකය යළි නඟා සිටුවීම සඳහා අප ඉදිරියේ ඇති එකම තිරසර මාවතයි.
