(මෙම ලිපිය සකස් කර ඇත්තේ ‘වනැස’ (Vanesa) යූටියුබ් නාලිකාව ඔස්සේ මෑතකදී විකාශය වූ, මීගමුව බන්ධනාගාරයේ කැරැල්ලට මුහුණ දුන් රැඳවියකු වන චරිත සමරසිංහ සමඟ කළ සාකච්ඡාවක් පදනම් කරගෙන ය. මෙහි ඇතුළත් තොරතුරු සඳහා වනැස යූටියුබ් නාලිකාවට අපගේ ස්තුතිය සහ ගෞරවය හිමි වේ.)
මීගමුව බන්ධනාගාරයේ පසුගිය 5 සහ 6 යන දිනවල ඇති වූ ඛේදනීය ගැටුමෙන් රැඳවියන් සහ බන්ධනාගාර නිලධාරීන් ඇතුළු 31 දෙනෙකුට ජීවිත අහිමි විය. මෙම අමානුෂික සිදුවීම් මාලාවේ සැබෑ ඇතුළාන්තය කුමක්ද? එය පිටතින් පෙනෙනවාට වඩා ඉතා සංකීර්ණ, ඛේදජනක කතාවකි. 2025 මැයි මස අත්අඩංගුවට පත්වී මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සිටි, පසුව අඟුණුකොළපැලැස්සට මාරු කර යවා දැඩි වධහිංසාවලට ලක්ව නිදහස ලැබූ ‘චරිත’ නැමැති රැඳවියාගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් මෙම ඛේදවාචකය දිගහැරෙන්නේ මෙසේය.
යුක්ති සහගතව පැවති ‘ජීවක යුගය’ සහ එහි බිඳවැටීම
චරිතට අනුව, ඔහු බන්ධනාගාරගත වන සමයේ මීගමුව බන්ධනාගාරයේ අධිකාරීවරයා ලෙස කටයුතු කළේ ‘ජීවක’ මහතාය. එම කාලය තුළ බන්ධනාගාරය තුළ මත්ද්රව්ය හෝ දුම්කොළ පවා සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර තිබූ අතර, නීතිය තදින් ක්රියාත්මක විය. එහෙත්, ඔහු රැඳවියන්ට සැලකුවේ ඉතා මනුෂ්යවාදීවය. කෑම බීම පවා නියමිත ප්රමිතියෙන් යුතුව ලබා දුන් අතර, කෝටිපතියාගේ සිට දුප්පතා දක්වා සියලු දෙනාටම නීතිය එක සමානව ක්රියාත්මක විය. අලුතින් එන ඕනෑම අයෙකුට මුලින්ම නිදාගැනීමට සිදුවූයේ ‘සැමන් එක’ (සැමන් ටින් එකක මෙන් හිර වී නිදාගැනීම) නම් ක්රමයටයි. කාටවත් විශේෂ වරප්රසාද තිබුණේ නැත.
නමුත්, ජීවක මහතාට බූස්ස බන්ධනාගාරයට මාරුවීමක් ලැබීමත් සමඟ මෙම යහපත් පරිපාලනය සම්පූර්ණයෙන්ම කඩා වැටිණි. ඉන්පසු පැමිණි පරිපාලනය යටතේ රැඳවියන්ට ලැබෙන ආහාරයේ ගුණාත්මකභාවය පවා පහත වැටුණු අතර, නිලධාරීන් සහ රැඳවියන් අතර පැවති සාධාරණ තුලනය බිඳ වැටෙන්නට විය.
ගැටුමට මුල: ‘කාමර පාටිලාගේ’ බල අරගලය
බන්ධනාගාරය තුළ එක් එක් සිරමැදිරි පාලනය කරන්නේ රැඳවියන් අතරින්ම පත්වන ‘කාමර පාටි’ නම් අභ්යන්තර නායකයකු විසිනි. චරිත පවසන ආකාරයට, කැරැල්ලට මුල් වන්නේ මෙවැනි ‘කාමර පාටිලා’ සහ තවත් පාර්ශ්ව කිහිපයක් අතර ඇතිවන බල අරගලයකි.
සුරේෂ් සහ රුක්ෂාන් (මත්ද්රව්ය ජාවාරම්කරුවෙකු වුවද සෙසු අය සමඟ හොඳින් සිටි අයෙකි) යනු මෙහි ප්රධාන චරිත දෙකකි. 11 වැනි වාට්ටුවේ ‘කාමර පාටි’ වූ සුරංග සහ රුක්ෂාන් අතර ඇතිවූ සුළු ආරවුලක් දුරදිග ගියේය. සුරංග විසින් රුක්ෂාන් සම්බන්ධයෙන් බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට බොරු කේලාම් කියා (ෆෑන් වල තල කපනවා, මත්ද්රව්ය ගේනවා යැයි පවසා) ඔහුව වෙනත් වාට්ටුවකට මාරු කිරීමට කටයුතු කළේය. වාට්ටු මාරු කිරීම යනු රැඳවියෙකුට දිය හැකි දැඩිම දඬුවමකි. මෙම අසාධාරණයත් සමඟ රුක්ෂාන් සහ ඔහුගේ පිරිස තුළ දැඩි කෝපයක් ගොඩනැගිණි.
සොම්බියන්ගේ ප්රහාරය: පස්වැනිදා සිදුවූ ඛේදවාචකය
දෙකේ වාට්ටුවේ (බන්ධනාගාරයේ ඇති අපායම වාට්ටුව) සිටි ‘මිහිඳු’ නම් කාමර පාටියා නිලධාරීන්ගේ සහය ඇතිව අනෙකුත් රැඳවියන්ට දැඩි ලෙස පහර දෙන්නට විය. දංකොටුව ප්රදේශයේ රැඳවියෙකුටද මෙලෙස පහරදීමත් සමඟ, අගතියට පත් වූ රැඳවියන් සියලු දෙනා රුක්ෂාන් සහ සුරේෂ් සමඟ එක්වූහ.
මෙම කෝපය පුපුරා ගියේ පස්වැනිදාය. අගතියට පත් රැඳවියන් පිරිස මිහිඳුට පහරදීමට ගියත් ඔහු සොයාගත නොහැකි වූ තැන, ඊට මැදිහත් වූ ගයාන් සම්පත් ඇතුළු බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට ඉතා අමානුෂික ලෙස පහර දෙන්නට වූහ. චරිත පවසන පරිදි, මේ පහරදීම කළේ සිහියෙන් සිටි මිනිසුන් නොවේ.
පහරදීමත් සමඟ ඩිස්පෙන්සරිය (PMH) කඩා බිඳ දැමූ රැඳවියෝ එහි තිබූ මනෝවිද්යාත්මක ඖෂධ සහ මත්පෙති විශාල වශයෙන් ගිල දැමූහ. “බන්ධනාගාරයෙන් බාගයක්ම සොම්බිලා වගේ වුණා. ඔවුන් කරන්නේ කියන්නේ මොනවාද කියලා ඔවුන්ම දන්නේ නැහැ,” චරිත පවසයි. මත් වූ රැඳවියන් කාන්තා වාට්ටු දෙසට යාමට පවා උත්සාහ කළ අතර, සිහිවිකල් වූ පිරිසක් අතින් නිලධාරීහු කිහිපදෙනෙක් ඝාතනයට ලක්වූහ.
හයවෙනිදා ලේ වැගිරීම සහ බන්ධනාගාර පොලිසියේ ප්රහාරය
හයවෙනිදා උදෑසන වන විට කොළඹින් පැමිණි නිලධාරීන් තත්ත්වය යම්තම් සමනය කර තිබුණි. එහෙත්, අනපේක්ෂිත ලෙස STF සහ බන්ධනාගාර පොලිසිය කඩා වැදීමත් සමඟ යළිත් දැවැන්ත ගැටුමක් හටගත්තේය. කඳුළු ගෑස් සහ වෙඩි හුවමාරු මැද, සමහර රැඳවියන් වහලවල් කඩාගෙන පැනීමට උත්සාහ කළහ. චරිත සියැසින් දැක ඇති පරිදි, ලෑලි දොරක සිදුරකින් තැබූ වෙඩි පහරකින් ‘මල්ලියා’ නම් රැඳවියෙකු මියගියේය. තවත් අහිංසක රැඳවියන් රැසකට වෙඩි වැදුණු අතර, සමස්තයක් ලෙස 19 දෙනෙකුට පමණ එදින ජීවිත අහිමි විය.
අඟුණුකොළපැලැස්සේ අමානුෂික පළිගැනීම
ගැටුමෙන් පසු චරිත ඇතුළු රැඳවියන් පිරිසක් අඟුණුකොළපැලැස්ස බන්ධනාගාරයට මාරු කර යැවිණි. එහිදී ඔවුන්ට මුහුණදීමට සිදුවූයේ සිතාගත නොහැකි වධහිංසාවකටය.
“බස් එකෙන් බහිද්දිම දෙපැත්තේ ඉඳන් කේබල් වලින් ගැහුවා. නිලධාරීන් 50ක් විතර හිටියා. අපේ ඇඳුම් ගලවලා, දණගස්සලා, ලුණු වතුර කලවම් කරපු බේසම්වලට කේබල් දාලා තමයි පිටට ගැහුවේ,” චරිත පවසන්නේ සිය පිටේ තවමත් පවතින දරුණු කැලැල් සාක්ෂි කොටගෙනය.
ඔවුන්ට මේ අමානුෂික දඬුවම් දුන්නේ මීගමුවේදී මියගිය බන්ධනාගාර නිලධාරීන් වෙනුවෙන් පළිගැනීමට බව චරිත විශ්වාස කරයි. “ඔවුන් කිව්වේ තෝරලා බේරලා ගහන්න බැහැ, අපේ නිලධාරියෙක් මරපු එකටයි ගහන්නේ කියලා. ඒ ගහපු පාරවල් වලට තවත් රැඳවියන් දෙදෙනෙක් මැරුණා.” මෙම කිසිදු ගැටුමකට සම්බන්ධ නොවූ තමන් වැනි අහිංසක රැඳවියන් සිය ගණනක් මෙම අමානුෂික වධහිංසාවට ලක්වූ බව ඔහු පවසයි.
අවසාන නිගමනය
චරිත සමරසිංහගේ මෙම ප්රකාශය හරහා මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සැබෑ ඛේදවාචකය අපට පෙනේ. එය හුදෙක් සිරකරුවන්ගේ කැරැල්ලක් පමණක් නොව, පාලනයේ දුර්වලතා, නිලධාරීන්ගේ අත්තනෝමතික ක්රියා, සිරමැදිරි තුළ පවතින මාෆියාව සහ අවසානයේදී නීතිය රකින අයගෙන්ම සිදුවූ අමානුෂික පළිගැනීම්වල ප්රතිඵලයකි.
“හීනෙකින්වත් හිරේ යන්න නම් හිතන්න එපා. ඒක මිහිපිට අපායක්,” යනුවෙන් චරිත සමාජයට දෙන පණිවිඩය, මෙරට බන්ධනාගාර පද්ධතියේ පවතින අඳුරු යථාර්ථය මොනවට පැහැදිලි කරයි. යළිත් මෙවන් සංහාරයක් ඇති නොවීමට නම්, බන්ධනාගාර පද්ධතියේ පූර්ණ ප්රතිසංස්කරණයක් අත්යවශ්ය බව මෙම කතාව අපට බලවත් ලෙස කියාපායි.
(උපුටාගැනීම සහ වීඩියෝ දර්ශන: Vanesa YouTube නාලිකාව)
