අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ, Praja.lk
ඥානසාර හිමිගේ සිවුරු ගැලවීම, භික්ෂු විනය හා බන්ධනාගාර නීතිය
අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ, Praja.lk
බෞද්ධ භික්ෂුවකගේ උපසම්පදාව (මහණකම) අහිමි වීම සහ සිවුරු හැරවීම සම්බන්ධයෙන් භික්ෂු විනය තුළ මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ නීති පද්ධතිය තුළ ද පැහැදිලි නීති රීති පවතී. විශේෂයෙන්ම පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ගේ සිරගත කිරීමත් සමඟ මෙම භික්ෂු විනය සහ රාජ්‍ය නීතිය අතර පවතින ගැටුම යළිත් වරක් සමාජයේ දැඩි කතාබහකට ලක් විය. ඇතැම් පාර්ශ්ව පෙන්වා දෙන්නේ පාස්කු ප්‍රහාරයට පෙර අන්තවාදී ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳව කල්තියා අනතුරු ඇඟවූ ඥානසාර හිමියන් වැනි භික්ෂූන් වහන්සේලා නඩු වලට පටලවා සිරගත කෙරෙමින් පවතින බවයි. කෙසේ වෙතත්, උන්වහන්සේගේ සිවුරු ඉවත් කිරීමේ සිදුවීම පදනම් කරගනිමින් භික්ෂු විනය සහ බන්ධනාගාර නීතිය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය විමසා බැලිය හැක.
භික්ෂු විනය සහ උපසම්පදාව අහිමි වීම ථේරවාද විනය පිටකයේ භික්ෂු ප්‍රාතිමෝක්ෂයට අයත් පාරාජිකා නීති යටතේ භික්ෂුවකගේ උපසම්පදාව අහිමි වන අවස්ථා පැහැදිලිව විස්තර වේ. පාරාජිකාවකට පත්වීම යනු “පැරදීම” (Defeat) වන අතර, තල් ගසක කරටිය සිඳ දැමුවා සේ ඉන්පසු අදාළ පුද්ගලයාට යළි කිසි දිනෙක මේ ජීවිතයේදී භික්ෂුවක විය නොහැක. උපසම්පදාව ස්වයංක්‍රීයව අහෝසි වන ප්‍රධාන පාරාජිකා වැරදි හතරකි:
1. මෛථුන ධම්ම පාරාජිකාව: සත්වයෙකු හෝ මනුෂ්‍යයෙකු සමඟ කවර හෝ ආකාරයක ලිංගික සංසර්ගයක යෙදීම.
2. අදින්නාදාන පාරාජිකාව: නීතියෙන් දඬුවම් ලැබිය හැකි මට්ටමේ වටිනාකමකින් යුත් යමක් (පස් මස්සකට වඩා වැඩි) සොරකම් කිරීම.
3. මනුස්ස විග්ගහ පාරාජිකාව: දැනුවත්ව මනුෂ්‍යයෙකු ඝාතනය කිරීම, ඊට අනුබල දීම හෝ සියදිවි නසාගැනීමට උසිගැන්වීම.
4. උත්තරි මනුස්ස ධම්ම පාරාජිකාව: තමා තුළ ප්‍රායෝගිකව නොමැති ධ්‍යාන, මාර්ග ඵල, හෝ රහත්භාවය වැනි උත්තරීතර ධර්ම තමාට ඇතැයි ගිහියන්ට බොරු කීම.
මීට අමතරව, භික්ෂුවකට ස්වකැමැත්තෙන් ඕනෑම අවස්ථාවක උපසම්පදාව අත්හැරිය හැකි අතර එය “සික්ඛා පච්චක්ඛානය” (ශික්ෂාව ප්‍රත්‍යාඛ්‍යානය කිරීම) ලෙස හැඳින්වේ. තමන්ට මහණකම ආරක්ෂා කළ නොහැකි බව වෙනත් අයෙකුට තේරෙන භාෂාවකින් ප්‍රකාශ කිරීමෙන් මෙය සිදු වේ. තවද, වරදක් පිළිනොගන්නා භික්ෂුවකට සෙසු සංඝයා වහන්සේලා විසින් “උක්ඛේපනීය කම්මය” පනවා සංඝ සමාජයෙන් කොන් කිරීම ද විනය නීතිවලට අයත් ය. මේ පිළිබඳ මූලික නීති විනය පිටකයේ පාරාජිකා පාළිය (මහාවිභංගය) සහ සමන්තපාසාදිකාව නම් අට්ඨකථාවේ අන්තර්ගත වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ බන්ධනාගාර නීතිය
භික්ෂු විනය එසේ වුවද, ශ්‍රී ලංකාවේ බන්ධනාගාර නීතිය සියලුම අපරාධකරුවන් සඳහා පොදු ක්‍රියාපටිපාටියක් අනුගමනය කරයි. බන්ධනාගාර ආඥාපනතේ 62 වැනි වගන්තියට අනුව, අපරාධකරුවන් ලෙස වරදකරුවන් වන සිරකරුවන් සඳහා නියම කර ඇති සම්මත බන්ධනාගාර නිල ඇඳුම (ජම්පරය) ඇඳීම අනිවාර්ය වේ. එහෙත්, සිවිල් සිරකරුවන්ට තම පෞද්ගලික ඇඳුම් පැළඳුම් භාවිත කිරීමට 59 වැනි වගන්තියෙන් අවසර ලබා දී ඇත.
නීතිය සහ ආගමික සම්ප්‍රදාය අතර ගැටුම
වරදකරුවන් වී බන්ධනාගාරගත වන ආගමික පූජකවරුන් බන්ධනාගාර පද්ධතියට ඇතුළු වූ පසු ඔවුන්ගේ ආගමික සිවුරු හෝ ඇඳුම් ඉවත් කර සම්මත සිරකරු නිල ඇඳුම ලබා දීම සාමාන්‍ය පරිපාලන ක්‍රියාපටිපාටියයි. එහෙත්, භික්ෂුවක් සිවුරු හැරවීම සම්පූර්ණයෙන්ම ශාසනික කාරණයක් ලෙස සලකන බැවින්, මෙම පරිපාලන නීති සහ ආගමික සම්ප්‍රදායන් අතර නිතර ගැටුම් නිර්මාණය වේ.
ඥානසාර හිමියන් සිරගත කළ අවස්ථාවේදී කෝට්ටේ සංඝ සභාව බන්ධනාගාර බලධාරීන්ට පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කරමින් තර්ක කළේ, සිවිල් නීතිය යටතේ වරදකරුවෙකු වූ පමණින් භික්ෂුවකගේ සිවුර සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගැනීමේ ශාසනික බලය රජයට පැවරෙන්නේ නැති බවයි. එසේ වුවද, ආගමික විරෝධතා නොතකා බන්ධනාගාර නිලධාරීන් සම්මත රෙගුලාසිවලට අනුකූලව කටයුතු කරමින්, වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේදී ඥානසාර හිමියන් ලියාපදිංචි කර, උන්වහන්සේගේ සිවුරු ඉවත් කර, සම්මත සිරකරු නිල ඇඳුම ද, පිඟානක් සහ කෝප්පයක් ද ලබා දීමට පියවර ගත්හ.
ඓතිහාසික පූර්වාදර්ශ: ෆාදර් මැතිව් පීරිස් මෙම නෛතික ක්‍රියාපටිපාටිය වෙනත් ආගමික පූජකවරුන් සඳහා ද අතීතයේ ක්‍රියාත්මක වී ඇත. මනුෂ්‍ය ඝාතන සිදුකිරීමේ චෝදනාවට වරදකරු වූ ප්‍රකට ඇංග්ලිකන් පූජකවරයෙකු වන රෙවරන්ඩ් මැතිව් පීරිස්ගේ සිදුවීම මීට කදිම උදාහරණයකි. නඩු විභාගය අතරතුර ඔහු තම සම්ප්‍රදායික පූජක ඇඳුමින් සැරසී සිටි අතර, එය ඔහුට යම් ගෞරවනීය බවක් ලබා දුන් බව විනිසුරුවන් පවා සඳහන් කර තිබුණි. එහෙත් ඔහු වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ සිරදඬුවම් විඳින කාලය තුළ බන්ධනාගාර නීතිවලට යටත් වූ අතර, සම්මත සිරකරු ඇඳුමෙන් සැරසී සිටීමට ඔහුට ද සිදු විය. 1990 දශකයේදී චිත්‍රපට නිෂ්පාදක චන්ද්‍රන් රත්නම් ඔහු බන්ධනාගාරය තුළදී මුණගැසුණු විට, ඔහු සිරකරු ඇඳුමින් සැරසී විශාල කුරුසයක් සහ බයිබලයක් අතැතිව සිටි බව වාර්තා වේ. 1997 දී පොදු සමාවක් යටතේ නිදහස් වීමෙන් පසුව ඔහු යළිත් තම ආගමික ඇඳුමින් පෙනී සිට ඇත.
සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, භික්ෂුවකගේ ශ්‍රමණභාවය තීරණය වන්නේ ථේරවාද විනය පිටකයේ නීති මත වුවද, ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය නීතිය සහ බන්ධනාගාර රෙගුලාසි ආගමික භේදයකින් තොරව සියලුම අපරාධ සිරකරුවන්ට එකසේ බලපායි. ඒ හේතුවෙන් ආගමික නායකයින් බන්ධනාගාරගත වීමේදී රාජ්‍ය නීතිය සහ ශාසනික සම්ප්‍රදායන් අතර මෙවැනි ගැටුම් සහ ආතතීන් ඇතිවීම නොවැළැක්විය හැකිය.
භික්ෂු විනය සහ උපසම්පදාව අහිමි වීම ථේරවාද විනය පිටකයේ භික්ෂු ප්‍රාතිමෝක්ෂයට අයත් පාරාජිකා නීති යටතේ භික්ෂුවකගේ උපසම්පදාව අහිමි වන අවස්ථා පැහැදිලිව විස්තර වේ. පාරාජිකාවකට පත්වීම යනු “පැරදීම” (Defeat) වන අතර, තල් ගසක කරටිය සිඳ දැමුවා සේ ඉන්පසු අදාළ පුද්ගලයාට යළි කිසි දිනෙක මේ ජීවිතයේදී භික්ෂුවක විය නොහැක. උපසම්පදාව ස්වයංක්‍රීයව අහෝසි වන ප්‍රධාන පාරාජිකා වැරදි හතරකි:
1. මෛථුන ධම්ම පාරාජිකාව: සත්වයෙකු හෝ මනුෂ්‍යයෙකු සමඟ කවර හෝ ආකාරයක ලිංගික සංසර්ගයක යෙදීම.
2. අදින්නාදාන පාරාජිකාව: නීතියෙන් දඬුවම් ලැබිය හැකි මට්ටමේ වටිනාකමකින් යුත් යමක් (පස් මස්සකට වඩා වැඩි) සොරකම් කිරීම.
3. මනුස්ස විග්ගහ පාරාජිකාව: දැනුවත්ව මනුෂ්‍යයෙකු ඝාතනය කිරීම, ඊට අනුබල දීම හෝ සියදිවි නසාගැනීමට උසිගැන්වීම.
4. උත්තරි මනුස්ස ධම්ම පාරාජිකාව: තමා තුළ ප්‍රායෝගිකව නොමැති ධ්‍යාන, මාර්ග ඵල, හෝ රහත්භාවය වැනි උත්තරීතර ධර්ම තමාට ඇතැයි ගිහියන්ට බොරු කීම.
මීට අමතරව, භික්ෂුවකට ස්වකැමැත්තෙන් ඕනෑම අවස්ථාවක උපසම්පදාව අත්හැරිය හැකි අතර එය “සික්ඛා පච්චක්ඛානය” (ශික්ෂාව ප්‍රත්‍යාඛ්‍යානය කිරීම) ලෙස හැඳින්වේ. තමන්ට මහණකම ආරක්ෂා කළ නොහැකි බව වෙනත් අයෙකුට තේරෙන භාෂාවකින් ප්‍රකාශ කිරීමෙන් මෙය සිදු වේ. තවද, වරදක් පිළිනොගන්නා භික්ෂුවකට සෙසු සංඝයා වහන්සේලා විසින් “උක්ඛේපනීය කම්මය” පනවා සංඝ සමාජයෙන් කොන් කිරීම ද විනය නීතිවලට අයත් ය. මේ පිළිබඳ මූලික නීති විනය පිටකයේ පාරාජිකා පාළිය (මහාවිභංගය) සහ සමන්තපාසාදිකාව නම් අට්ඨකථාවේ අන්තර්ගත වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ බන්ධනාගාර නීතිය
භික්ෂු විනය එසේ වුවද, ශ්‍රී ලංකාවේ බන්ධනාගාර නීතිය සියලුම අපරාධකරුවන් සඳහා පොදු ක්‍රියාපටිපාටියක් අනුගමනය කරයි. බන්ධනාගාර ආඥාපනතේ 62 වැනි වගන්තියට අනුව, අපරාධකරුවන් ලෙස වරදකරුවන් වන සිරකරුවන් සඳහා නියම කර ඇති සම්මත බන්ධනාගාර නිල ඇඳුම (ජම්පරය) ඇඳීම අනිවාර්ය වේ. එහෙත්, සිවිල් සිරකරුවන්ට තම පෞද්ගලික ඇඳුම් පැළඳුම් භාවිත කිරීමට 59 වැනි වගන්තියෙන් අවසර ලබා දී ඇත.
නීතිය සහ ආගමික සම්ප්‍රදාය අතර ගැටුම
වරදකරුවන් වී බන්ධනාගාරගත වන ආගමික පූජකවරුන් බන්ධනාගාර පද්ධතියට ඇතුළු වූ පසු ඔවුන්ගේ ආගමික සිවුරු හෝ ඇඳුම් ඉවත් කර සම්මත සිරකරු නිල ඇඳුම ලබා දීම සාමාන්‍ය පරිපාලන ක්‍රියාපටිපාටියයි. එහෙත්, භික්ෂුවක් සිවුරු හැරවීම සම්පූර්ණයෙන්ම ශාසනික කාරණයක් ලෙස සලකන බැවින්, මෙම පරිපාලන නීති සහ ආගමික සම්ප්‍රදායන් අතර නිතර ගැටුම් නිර්මාණය වේ.
ඥානසාර හිමියන් සිරගත කළ අවස්ථාවේදී කෝට්ටේ සංඝ සභාව බන්ධනාගාර බලධාරීන්ට පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කරමින් තර්ක කළේ, සිවිල් නීතිය යටතේ වරදකරුවෙකු වූ පමණින් භික්ෂුවකගේ සිවුර සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගැනීමේ ශාසනික බලය රජයට පැවරෙන්නේ නැති බවයි. එසේ වුවද, ආගමික විරෝධතා නොතකා බන්ධනාගාර නිලධාරීන් සම්මත රෙගුලාසිවලට අනුකූලව කටයුතු කරමින්, වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේදී ඥානසාර හිමියන් ලියාපදිංචි කර, උන්වහන්සේගේ සිවුරු ඉවත් කර, සම්මත සිරකරු නිල ඇඳුම ද, පිඟානක් සහ කෝප්පයක් ද ලබා දීමට පියවර ගත්හ.
ඓතිහාසික පූර්වාදර්ශ: ෆාදර් මැතිව් පීරිස් මෙම නෛතික ක්‍රියාපටිපාටිය වෙනත් ආගමික පූජකවරුන් සඳහා ද අතීතයේ ක්‍රියාත්මක වී ඇත. මනුෂ්‍ය ඝාතන සිදුකිරීමේ චෝදනාවට වරදකරු වූ ප්‍රකට ඇංග්ලිකන් පූජකවරයෙකු වන රෙවරන්ඩ් මැතිව් පීරිස්ගේ සිදුවීම මීට කදිම උදාහරණයකි. නඩු විභාගය අතරතුර ඔහු තම සම්ප්‍රදායික පූජක ඇඳුමින් සැරසී සිටි අතර, එය ඔහුට යම් ගෞරවනීය බවක් ලබා දුන් බව විනිසුරුවන් පවා සඳහන් කර තිබුණි. එහෙත් ඔහු වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ සිරදඬුවම් විඳින කාලය තුළ බන්ධනාගාර නීතිවලට යටත් වූ අතර, සම්මත සිරකරු ඇඳුමෙන් සැරසී සිටීමට ඔහුට ද සිදු විය. 1990 දශකයේදී චිත්‍රපට නිෂ්පාදක චන්ද්‍රන් රත්නම් ඔහු බන්ධනාගාරය තුළදී මුණගැසුණු විට, ඔහු සිරකරු ඇඳුමින් සැරසී විශාල කුරුසයක් සහ බයිබලයක් අතැතිව සිටි බව වාර්තා වේ. 1997 දී පොදු සමාවක් යටතේ නිදහස් වීමෙන් පසුව ඔහු යළිත් තම ආගමික ඇඳුමින් පෙනී සිට ඇත.
සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, භික්ෂුවකගේ ශ්‍රමණභාවය තීරණය වන්නේ ථේරවාද විනය පිටකයේ නීති මත වුවද, ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය නීතිය සහ බන්ධනාගාර රෙගුලාසි ආගමික භේදයකින් තොරව සියලුම අපරාධ සිරකරුවන්ට එකසේ බලපායි. ඒ හේතුවෙන් ආගමික නායකයින් බන්ධනාගාරගත වීමේදී රාජ්‍ය නීතිය සහ ශාසනික සම්ප්‍රදායන් අතර මෙවැනි ගැටුම් සහ ආතතීන් ඇතිවීම නොවැළැක්විය හැකිය.
