ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා විසින් මෑතකදී ඉදිරිපත් කරන ලද සෞඛ්ය ප්රතිසංස්කරණ යෝජනාව මේ දිනවල සමාජයේ දැඩි කතාබහකට ලක්ව තිබේ. ඒ අනුව, ඉදිරි වසර 3 ඇතුළත නව “ආරෝග්ය” සෞඛ්ය හා සුවතා මධ්යස්ථාන 1,000ක් ස්ථාපිත කරමින්, සෑම පුරවැසියෙකුටම ‘පවුලේ වෛද්යවරයකු’ (Family Doctor) පත් කිරීමටත්, ප්රධාන රෝහලකට හෝ විශේෂඥ වෛද්යවරයකු වෙත යාමට පෙර මෙම ප්රාථමික වෛද්යවරයාගේ නිර්දේශය ලබාගැනීම අනිවාර්ය කිරීමටත් රජය යෝජනා කර ඇත.
යෝජනාවේ පදනම සහ රෝහල් තදබදය
මිලියන 22ක ජනගහනයක් සිටින අප රටේ, රජයේ රෝහල්වල බාහිර රෝගී අංශ (OPD) සඳහා වසරකට මිලියන 80ක පමණ පැමිණීම් වාර්තා වේ. සුළු හිසරදයකට, සෙම්ප්රතිශ්යාවකට පවා රෝගීන් කෙළින්ම ජාතික රෝහලට හෝ ශික්ෂණ රෝහල්වලට යාම නිසා, සැබෑ ලෙසම විශේෂඥ ප්රතිකාර අවශ්ය අසාධ්ය රෝගීන්ට නිසි සේවාවක් ලබා දීමට නොහැකි වී ඇත.
ජනාධිපතිවරයා පෙන්වා දෙන්නේ “කොත්තමල්ලි ටිකක් බීලා විවේක ගත්තාම සනීප වෙන ලෙඩවලට” ප්රධාන රෝහල්වලට යාම නතර විය යුතු බවයි. රජය අපේක්ෂා කරන්නේ සෑම පුද්ගලයන් 10,000කටම එක් පවුලේ වෛද්යවරයකු බැගින් පත් කර ප්රාථමික සෞඛ්ය පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීමටයි. බ්රිතාන්යයේ ජාතික සෞඛ්ය සේවය (NHS) වැනි දියුණු ක්රමවේදයන් ද ක්රියාත්මක වන්නේ මෙම පදනම මත බැවින්, න්යායාත්මකව මෙය ඉතා සාධනීය පියවරකි.
මෙය දුප්පතාට උගුලක් විය හැක්කේ ඇයි?
මෙම යෝජනාව ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කිරීමේදී මතුවන බරපතළම පන්තිමය ගැටලුව ඇත්තේ එතැන නොවේ. දැනටමත් මෙරට ග්රාමීය ප්රාථමික වෛද්ය මධ්යස්ථානවල ප්රමාණවත් වෛද්යවරුන්, ඖෂධ හෝ මූලික රුධිර පරීක්ෂණ පහසුකම් නොමැත. දුප්පත් ග්රාමීය රෝගියෙකු බස් දෙක තුනක එල්ලී නගරයේ ලොකු රෝහලට යන්නේ රස්තියාදු වීමේ ආශාවකට නොව, ගමේ ඩිස්පැන්සරියෙන් පැනඩෝල් පෙත්තක්වත් විශ්වාසයකින් යුතුව ලබාගැනීමට නොහැකි බැවිනි.
යෝජිත නව “ආරෝග්ය” මධ්යස්ථාන 1000 සම්පූර්ණයෙන් ගොඩනඟා, ඒවාට නිසි පරිදි වෛද්යවරුන් සහ ඖෂධ ලබා දීමට පෙර රෝහල් යාමේ ‘නිර්දේශය’ අනිවාර්ය කළහොත් කුමක් සිදුවේද? අහිංසක ග්රාමීය රෝගියාට සිදුවන්නේ ඖෂධ නැති ගමේ මධ්යස්ථානයේ පෝලිම්වල ලතවෙමින් තම රෝගය තවත් උත්සන්න කරගැනීමටයි.
ධනවතාට පුද්ගලික රෝහල් – දුප්පතාට අනිවාර්ය නීති?
මෙවැනි අනිවාර්ය නිර්දේශ ක්රමයක් (Mandatory Gatekeeping) හරහා සමාජයේ ධනවතුන්ට කිසිදු බලපෑමක් එල්ල නොවේ. මන්ද යත්, රජයේ රෝහල්වල පෝලිම් සහ ප්රාථමික වෛද්යවරයාගේ අවසර පත්ර මඟහැර, මුදල් ගෙවා සෘජුවම පුද්ගලික රෝහල්වල විශේෂඥ වෛද්යවරුන් වෙත යාමේ වරප්රසාදය ඔවුන්ට නිරන්තරයෙන්ම විවෘතව ඇති බැවිනි.
එබැවින් මෙම ක්රමය ප්රවේශමෙන් ක්රියාත්මක නොකළහොත්, මෙය අවසානයේදී දුප්පතාට පමණක් බලපාන අනිවාර්ය නීතියක් බවට පත්වීමේ බරපතළ අවදානමක් පවතී. නවලිබරල් ආර්ථික ප්රතිපත්ති තුළ මෙවැනි පියවරයන් බොහෝ විට භාවිතා වන්නේ ජනතාවගේ සෞඛ්ය තත්ත්වය නැංවීමට වඩා රජයේ සෞඛ්ය වියදම් කප්පාදු කිරීමේ (Cost-cutting) උපක්රමයක් ලෙසයි. වාමාංශික රජයක් මඟින් මෙවැනි ප්රතිසංස්කරණයක් ගෙන එන විට එය කිසිසේත්ම වියදම් කප්පාදුවක් ඉලක්ක කරගත් එකක් නොවිය යුතුය.
ප්රජා (Praja.lk) අපගේ ස්ථාවරය: යටිතල පහසුකම් පළමුව, නීති දෙවනුව
පවුලේ වෛද්යවරයකු හඳුන්වා දීම සහ ප්රාථමික සෞඛ්ය සේවාව ශක්තිමත් කිරීම Praja.lk අපි මුළුමනින්ම අනුමත කරමු. එහෙත් එය සැබෑ ලෙසම දුගී ජනතාවට සහනයක් වීමට නම් පහත පියවර අනුගමනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ:
යටිතල පහසුකම් පෙරට: රෝගීන්ට ප්රධාන රෝහලට යාම තහනම් කිරීමට පෙර, නව ‘ආරෝග්ය’ මධ්යස්ථාන ඖෂධ, වෛද්ය උපකරණ සහ වෛද්යවරුන්ගෙන් සියයට සියයක් සන්නද්ධ කළ යුතුය. ගොඩනැගිලි හැදීමට පෙර හිඟයකින් තොරව බෙහෙත් ටික ලබා දීම තහවුරු කළ යුතුය.
ගුණාත්මක සේවාවකින් ආකර්ෂණය කිරීම: මිනිසුන් ප්රාථමික මධ්යස්ථාන වෙත ආකර්ෂණය කර ගත යුත්තේ බලහත්කාරී නීති සහ තහංචි මඟින් නොව, එම මධ්යස්ථානවලින් ලබා දෙන සේවාවේ ගුණාත්මකභාවය සහ විශ්වසනීයත්වය ඉහළ නැංවීමෙනි.
නිදහස් සෞඛ්යයේ අයිතිය සුරැකීම: කිසිදු පරිපාලන ප්රතිසංස්කරණයක් හරහා පීඩිත පන්තියේ රෝගියෙකුට කඩිනම් සහ ගුණාත්මක වෛද්ය ප්රතිකාරයක් ලබාගැනීමට ඇති අයිතියට බාධා නොවිය යුතුය.
රජය මෙම ප්රතිසංස්කරණය සිදු කළ යුත්තේ හුදෙක් සංඛ්යාලේඛන කළමනාකරණය කිරීමට හෝ වියදම් අඩු කිරීමට නොව, සැබැවින්ම මෙරට ග්රාමීය හා පීඩිත ජනතාවගේ සෞඛ්ය තත්ත්වය සහ ජීවන ගුණාත්මකභාවය නංවාලීමේ මානුෂීය අරමුණකිනි
