කතරගම පාද යාත්‍රාවේ සුනඛයා නිසා සෞදියේදී හිරේ ගිය ලාංකිකයා: රජයේ මැදිහත්වීම සහ අපේ වගකීම

අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ

මෑතකදී ශ්‍රී ලාංකික සමාජ මාධ්‍ය තුළ මහත් ආන්දෝලනයකට තුඩු දුන් සිදුවීමක් වූයේ කතරගම පාද යාත්‍රාවට එක් වූ “සුබ්‍රමනි” නම් සුනඛයාගේ කතාවයි. එහෙත්, එම සංවේදී කතාවේ අවසානය සනිටුහන් වූයේ කිසිවෙකුත් අපේක්ෂා නොකළ අතිශය ඛේදනීය සහ බරපතළ සිදුවීමකිනි. කල්මුණේ ප්‍රදේශයේදී යම් පුද්ගලයෙකු විසින් මෙම සුනඛයාට පහර දීමේ වීඩියෝවක් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංසරණය වීමත් සමග, ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස පළ වූ කමෙන්ටුවක් (Comment) හේතුවෙන් සෞදි අරාබියේ සේවය කරමින් සිටි ‘අනෝජන්’ නමැති ශ්‍රී ලාංකික ද්‍රවිඩ තරුණයෙකුට වසර 5ක සිරදඬුවමක් සහ සෞදි රියාල් මිලියන 3ක (ශ්‍රී ලංකා රුපියල් මිලියන 260කට පමණ සමාන) දැවැන්ත දඩයක් එරට අධිකරණයක් විසින් නියම කර තිබේ.

අනෝජන්ගේ පවුලේ ඥාතීන් පවසන පරිදි, ඉස්ලාම් ආගමට සහ මුහම්මද් නබිනායකතුමාට අපහාස වන ආකාරයේ අදහසක් අදාළ කමෙන්ටුවෙහි ගැබ්ව තිබීම මෙම දඬුවමට හේතු වී ඇත. මෙම සිදුවීම හුදෙක් එක් පුද්ගලයෙකුගේ ඛේදවාචකයක් පමණක් නොව, සමස්ත ශ්‍රී ලාංකික සමාජයම, විශේෂයෙන්ම විදේශගත ශ්‍රමිකයන් සහ රජය දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු සංකීර්ණ ගැටලුවකි.

සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය සහ විදේශීය නීති පිළිබඳ අවබෝධය

මෙම සිදුවීමෙන් අප උගත යුතු පළමු සහ ප්‍රධානතම පාඩම වන්නේ සමාජ මාධ්‍ය භාවිතයේදී අප කෙතරම් වගකීම්සහගත විය යුතුද යන්නයි. ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිට සමාජ මාධ්‍යවල හැඟීම්බරව හෝ කෝපයෙන් අදහස් පළ කරනවාට වඩා, මැදපෙරදිග වැනි දැඩි නීතිරීති පවතින රටවල සිටින විට තත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වේ. සෞදි අරාබිය වැනි රටවල සයිබර් අපරාධ නීති (Cybercrime laws) සහ ඉස්ලාමීය නීතිය (Sharia Law) අතිශය දැඩි වන අතර, ආගමික අපහාස කිරීම් සම්බන්ධයෙන් කිසිදු සමාවක් හිමිවන්නේ නැත.

එබැවින්, විදේශගත වන ශ්‍රමිකයන් මෙන්ම ලංකාවේ සිටින ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන් සහ සාමාන්‍ය සමාජ මාධ්‍ය පරිශීලකයන් ද අදාළ රටවල නීතිමය රාමු පිළිබඳව මූලික අවබෝධයක් ලබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. එක් නිමේෂයක කෝපයක් නිසා යතුරුපුවරුවෙන් කරන සටහනක්, ජීවිත කාලයක් පුරා විඳවීමට සිදුවන සිරදඬුවමකට මඟ පෑදිය හැකිය.

මැදපෙරදිග ශ්‍රමිකයන්ගේ සුබසාධනය: ආර්ථිකයේ ජීව නාළිය

අනෝජන් වැනි විදේශගත ශ්‍රමිකයන් යනු ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය ජීවමානව පවත්වාගෙන යන ප්‍රධානතම බලවේගයයි. ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ සහ විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයේ (SLBFE) 2023/2024 දත්තවලට අනුව, මේ වන විට මිලියන 3කට ආසන්න ශ්‍රී ලාංකිකයන් පිරිසක් විදේශයන්හි වෙසෙන අතර ඉන් බහුතරය මැදපෙරදිග කලාපයේ සේවය කරති.

2024 වසරේ පළමු කාර්තුව තුළ පමණක් විදේශ රැකියා සඳහා පිටත්ව ගිය පිරිසෙන් 81.0% ක්ම ගොස් ඇත්තේ මැදපෙරදිග රටවලටය. 2023 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවට ලැබුණු විදේශ ප්‍රේෂණ (Workers’ Remittances) ප්‍රමාණය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 5.97ක් වූ අතර, ඇඟලුම් සහ තේ අපනයනය ද අභිබවා යමින් රටේ විදේශ විනිමය ඉපැයීමේ ප්‍රධානතම මාර්ගය බවට පත්ව ඇත්තේ ද මේ අහිංසක ශ්‍රමිකයන්ගේ දහදියයි.

රටේ ආර්ථිකය ගොඩනැගීමට මෙතරම් දැවැන්ත දායකත්වයක් සපයන ශ්‍රමිකයෙකු මෙවැනි අවාසනාවන්ත නීතිමය උගුලක පැටලුණු විට, ඔවුන්ගේ සුබසාධනය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම රජයේ සදාචාරාත්මක මෙන්ම ව්‍යවස්ථාපිත වගකීමකි.

රැඳවියන් හුවමාරු කිරීමේ නීතිමය පදනම සහ රජයේ මැදිහත්වීමේ අවශ්‍යතාව

අනෝජන් සම්බන්ධයෙන් නියම වී ඇති දැඩි දඬුවම ලිහිල් කර ගැනීම සඳහා හෝ ඔහුව ලංකාවට ගෙන්වා ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා රජය වහාම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමින් මැදිහත් විය යුතුය.

නීතිමය පැත්තෙන් බැලූ විට, විදේශ රටකදී වරදකරුවන් වන ශ්‍රී ලාංකිකයන් නැවත මෙරටට ගෙන්වා ගැනීම සඳහා නීතිමය ප්‍රතිපාදන ශ්‍රී ලංකාව සතුය. 1995 අංක 5 දරන වරදකරුවන් හුවමාරු කිරීමේ පනත (Transfer of Offenders Act, No. 5 of 1995) මගින්, ද්විපාර්ශ්වික ගිවිසුම් (Bilateral Agreements) පවතින රටවල් සමඟ සිරකරුවන් හුවමාරු කර ගැනීමේ හැකියාව පවතී. අදාළ පනතේ 3(1) වගන්තියට අනුව, වෙනත් රටකදී වරදකරුවෙකු වූ ශ්‍රී ලාංකිකයෙකු ලංකාවට මාරු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීමට විෂය භාර අමාත්‍යවරයාට බලය ඇත. එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වැනි රටවල් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවට මෙවැනි ගිවිසුම් පවතින අතර, සෞදි අරාබිය සමඟ ද රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් මෙවැනි පියවරකට එළඹීමේ ඉඩකඩ සොයා බැලිය යුතුය.

එසේම, අනෝජන්ගේ කමෙන්ටුව වැරදිසහගත වුවද, ඊට ලබා දී ඇති දඬුවම අතිශය බරපතළ බව පවසමින් ශ්‍රී ලංකාවේ මුස්ලිම් ප්‍රජාව පවා ඔහුට සමාව දෙන ලෙස සමාජ මාධ්‍ය හරහා ඉල්ලා සිටීම මෙහිදී ඉතා වැදගත් වේ. ඉස්ලාමයේ උගන්වන මූලික සංකල්පයක් වන “සමාව දීම” (Clemency/Mercy) පදනම් කරගනිමින්, සෞදි රජයේ ඉහළම මට්ටමින් රාජකීය සමාවක් (Royal Pardon) ලබා ගැනීමට විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය සහ සෞදියේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය වහාම කටයුතු කළ යුතුය.

කතරගම පාද යාත්‍රාවේ සුනඛයා මුල් කරගෙන ආරම්භ වූ මෙම සිදුවීම, අපගේ සමාජ මාධ්‍ය හැසිරීම්වලට කදිම කැඩපතකි. රටට ඩොලර් ගෙනෙන අපේම සහෝදරයෙකුට විදේශයකදී මෙවැනි ඉරණමක් අත් වූ විට, ඔහුව තනි කිරීම කළ නොහැක්කකි. අනෝජන්ට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මැදිහත්වීමක් හරහා සහනයක් ලබා දීමට රජය කඩිනම් පියවර ගත යුතු අතරම, විදේශ රටවල සේවය කරන ලාංකිකයන්ද අදාළ රටවල සංස්කෘතික හා නීතිමය සීමාවන් හඳුනාගෙන අතිශය වගකීමෙන් යුතුව සමාජ මාධ්‍ය භාවිත කිරීමට වගබලා ගත යුතුය. අපට අපේ ශ්‍රමිකයන්ගේ ජීවිත සහ අනාගතය අත්හැරිය නොහැක.