මෑතකදී රජය විසින් සිදු කර ඇතැයි කියනු ලබන ගල් අඟුරු වංචාව පිළිබඳව සමාජය තුළ දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී තිබේ. නීතිඥ ශිරාල් ලක්තිලක මහතා පෙන්වා දෙන ආකාරයට, මෙම වංචාවේ හරය රැඳී පවතින්නේ ටෙන්ඩර් ක්රියාවලියක් තුළ සිදුවන ‘Quality Arbitrage’ (ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ අත්තනෝමතික වාසි ලබාගැනීම) නැමැති ක්රියාවලිය මතය.
ගල් අඟුරු වංචාවේදී සිදුවී ඇත්තේ කුමක්ද?
- ටෙන්ඩර් පත්රිකාවේ හිඩැස් භාවිත කිරීම: ලංසුවක් ඉදිරිපත් කරන්නෙකු (Bidder) විසින් ටෙන්ඩර් පත්රිකාවේ ඇති තාක්ෂණික විස්තරවල පවතින දුර්වලතා හෝ අපැහැදිලි තැන් ප්රයෝජනයට ගෙන, අවම ගුණාත්මකභාවයකින් යුතු භාණ්ඩ සැපයීම මෙහිදී සිදුවී ඇත.
- පූර්ව සැලසුම් සහගත අක්රමිකතාව: බලශක්ති අමාත්යාංශය විසින් හිතාමතාම සිය තෝරාගත් ලංසුකරුවාට වාසි සහගත වන පරිදි ටෙන්ඩර් පත්රිකාවේ මෙම දුර්වලතා ඇති කර තිබෙන බවට චෝදනා නැඟේ.
- බාල ගල් අඟුරු අඩු මිලට ගෙන වැඩි මිලට දීම: ලේඛනගත කොන්දේසිවලට පමණක් ගැලපෙන, නමුත් සැබෑ භාවිතයට නුසුදුසු ප්රමිතියෙන් තොර ගල් අඟුරු ඉතා අඩු මිලකට ලෝක වෙළෙඳපොළෙන් මිලදී ගෙන, ලංසුව මගින් ඉදිරිපත් කළ අසත්ය මිලට රජයට විකිණීම මෙහිදී සිදුවී ඇත.
- රජයට සිදුවූ දැවැන්ත පාඩුව: මුලින් මිල අඩු බවක් පෙනුණද, බාල ප්රමිතියේ ගල් අඟුරු භාවිතය නිසා විදුලි බලාගාර නඩත්තු පිරිවැය ඉහළ යාමත්, ඉලක්කගත විදුලි නිෂ්පාදනය බිඳවැටීම නිසා අධික පිරිවැයක් දරා ඩීසල් මගින් විදුලිය නිපදවීමට සිදුවීමත් හේතුවෙන් රජයට විශාල මූල්ය අලාභයක් සිදුවී තිබේ. මීට අමතරව, නිවැරදි ප්රමිතියෙන් භාණ්ඩ සැපයීමට සිටි අනෙකුත් ලංසුකරුවන්ටද මෙයින් දැඩි අසාධාරණයක් සිදුවී ඇත.
මෙම සිදුවීමේදී පාඨලී චම්පික රණවකගේ කාර්යභාරය කුමක්ද?
මෙම දැවැන්ත වංචාව නීතිය ඉදිරියට ගෙන යාමේ ප්රධාන භූමිකාවක් චම්පික රණවක මහතා විසින් ඉටු කරමින් සිටියි. ඔහුගේ මැදිහත්වීම ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් ඔස්සේ සිදුවේ:
- කොමිසමේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කිරීමට මැදිහත්වීම: ජවිපෙ ප්රධාන ලේකම් ටිල්වින් සිල්වා මහතා විසින් කොමිසමේ ස්වාධීනත්වයට අභියෝග වන අන්දමින් සිදුකළ ප්රකාශයක් සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමු කරමින්, 1978 අංක 7 දරන පනතේ 12 වන වගන්තිය යටතේ පරීක්ෂණයක් පවත්වන ලෙස ඉල්ලා චම්පික රණවක මහතා කොමිසමට දිවුරුම් ප්රකාශයක් මගින් පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කර ඇත.
- තාක්ෂණික සාක්ෂි සහිතව වංචාව ඔප්පු කිරීම: 2026 වසරේ රජය විසින් සිදු කර ඇති මෙම ගල් අඟුරු වංචාවට (Quality Arbitrage) අදාළ ලිඛිත හා තාක්ෂණික සාක්ෂි කොමිසම හමුවේ තහවුරු කිරීමට හැකියාව ඇති එකම පුද්ගලයා චම්පික රණවක බව ලක්තිලක මහතා පෙන්වා දෙයි. ඔහු කොමිසම ඉදිරියට ගොස් මෙම තාක්ෂණික කරුණු ඉතා තර්කානුකූලව ඔප්පු කිරීමට සූදානමින් සිටියි.
