අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ
පවතින අධිකරණමය අර්ථකථන යටතේ ශ්රී ලංකාව තුළ ලිංගික ශ්රමිකත්වය ප්රායෝගිකව අපරාධයක් නොවන තත්ත්වයට පත් කර ඇති බව නීතිඥ ලක්ෂාන් ඩයස් මහතා ප්රකාශ කළේය. එබැවින් සංකීර්ණ නව නීති සම්පාදනය කිරීම වෙනුවට මෙම නීතිමය යථාර්ථය හඳුනා ගැනීම කෙරෙහි මූලික අවධානය යොමු කළ යුතු බව ඒ මහතා පෙන්වා දුන්නේය.
පරිපූර්ණ නීතිමය විශ්ලේෂණයක් සපයමින් ඩයස් මහතා පෙන්වා දුන්නේ සංක්රමණික වතු කම්කරුවන් පාලනය කිරීම සඳහා 1841 වසරේදී හඳුන්වා දෙන ලද පාදඩ ආඥාපනත වර්තමානයේදී නිරන්තරයෙන්ම වැරදි ලෙස භාවිත වන බවයි. ආඥාපනතේ 2 සහ 9 වගන්ති මගින් අශෝභන හැසිරීම සහ ගණිකා වෘත්තියෙන් උපයන ආදායමෙන් ජීවත් වන පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරයි. එහෙත් ඓතිහාසික හා නවීන අධිකරණ තීන්දු මගින් පැහැදිලි කර ඇත්තේ මෙම දඬුවම් කිරීමේ ක්රියාමාර්ගවල අපේක්ෂිත ඉලක්කය ලිංගික ශ්රමිකයන් නොවන බවයි.
“නීතිය මගින් දඬුවම් කරනු ලබන්නේ වෙනත් අයගේ දූෂිත ක්රියා සහ පිරිහීම මත යැපෙමින් ජීවිකාව ගෙන යන පුද්ගලයන්ට මිස, තමන්ගේ පැවැත්ම උදෙසා එම කාර්යයේ නිරත වන පුද්ගලයන්ට නොවේ,” යැයි ඩයස් මහතා පැහැදිලි කළේය. 1919 වසරේදී සංශෝධනය කරන ලද ආඥාපනතේ 9(1)(a) වගන්තියට අනුව තමන්ගේ ජීවිකාව සරිකර ගැනීම සඳහා ලිංගික ශ්රමිකයන් ලෙස කටයුතු කරන පුද්ගලයන් වරදකරුවන් ලෙස නොසැලකෙන බව ඒ මහතා අවධාරණය කළේය.
තවද, මෙම ප්රවේශය තවදුරටත් තහවුරු කරන 2005 අංක 30 දරන මිනිස් ජාවාරම් වැළැක්වීමේ පනත ද ඩයස් මහතා විසින් පෙන්වා දෙන ලදි. මෙම පනත යටතේ ජාවාරම්වලට හසු වන කාන්තාවන් සහ ළමයින් අපරාධ නඩු පැවරිය යුතු පුද්ගලයන් ලෙස නොසැලකේ. ඒ වෙනුවට ඔවුහු සහන සහ සුබසාධන හිමි විය යුතු වින්දිතයන් ලෙස පිළිගනු ලබති.
සයිබෝ සහ චෙල්ලම් (58 NLR 25) අතර පැවති ඓතිහාසික නඩු තීන්දුව උපුටා දක්වමින් ඩයස් මහතා කරුණක් පෙන්වා දුන්නේය. කුරේ සහ ජේම්ස් අප්පු නඩුවේදී අගවිනිසුරු ඒබ්රහම් මහතා ලබා දුන් පෙර තීන්දුවක් පදනම් කරගනිමින්, නීතිය මගින් ඉලක්ක කරන්නේ “ගණිකා තැරැව්කරුවන් හෝ චණ්ඩින්” බව විනිසුරු ජයවර්ධන මහතා පැහැදිලි කර ඇති බව ඒ මහතා සඳහන් කළේය. බලපෑමෙන් හෝ අධිකාරී බලයෙන් වෙනත් පුද්ගලයකු පාලනය කරන සහ ඔවුන්ගේ ආදායමෙන් ජීවත් වන පුද්ගලයන් ලෙස මොවුහු අර්ථ දක්වනු ලබති.
විනිසුරු බුවනෙක අලුවිහාරේ මහතා විසින් මෙම අර්ථකථන තවදුරටත් පුළුල් කරන ලද මෑතකාලීන “ජීනා මැඩම්” නඩුව (රෝස්මරී ජූඩ් පෙරේරා සහ රජය) සම්බන්ධයෙන් ද ඩයස් මහතා වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වීය. එම නඩුවේදී ජනාධිපති නීතිඥ රියෙන්සි අර්සකුලරත්න මහතා සාර්ථකව තර්ක කළේ, ප්රියංගිකා නමින් හැඳින්වෙන සේවා සම්පාදිකාව තෝරාගැනීම සඳහා වෙනත් පුද්ගලයකු සමඟ රැඳී සිටීම පමණක් මත දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 360(a) වගන්තිය යටතේ වන “සැපයීමේ” චෝදනාව ප්රතික්ෂේප වන බවයි. ඊට හේතුව ඇය ඒ වන විටත් එම වෘත්තියේ නිරත වී සිටීමයි.
“අගවිනිසුරු ඒබ්රහම් මහතා සහ විනිසුරු අලුවිහාරේ මහතා යන දෙදෙනාම මෙම කාරණය එක හා සමානව දුටුවහ. යම් පුද්ගලයකු පෞද්ගලිකව මෙම කාර්යයේ නිරත වන්නේ නම්, අදාළ පුද්ගලයා නීත්යානුකූල අනුමැතිය ලබා දිය හැකි වයසට වඩා අඩු නම් මිස, 9.1 වගන්තිය අදාළ නොවේ,” යැයි ඩයස් මහතා ප්රකාශ කළේය.
ගණිකා නිවාස ආඥාපනත මගින් ද එවැනි ආයතන තුළ සේවය කරන කාන්තාවන් නීතිමය වශයෙන් වගකිව යුතු බවක් නොදක්වන බව නීති විශේෂඥවරයා පෙන්වා දුන්නේය. හිටපු කොටුව මහේස්ත්රාත් රංග දිසානායක මහතාගේ තීන්දුවකින් මෑතකදී තහවුරු කරන ලද අබේකෝන් සහ කුලතුංග නඩුවේ පූර්වාදර්ශය උපුටා දක්වමින් ඩයස් මහතා කරුණක් නැවත අවධාරණය කළේය. එනම්, ගණිකා නිවාසයක සේවය කරන කාන්තාවක් එම ආයතනය පවත්වාගෙන යාම සඳහා “ආධාරකාරියක හෝ අනුබල දෙන්නියක” ලෙස නොසැලකෙන බවයි.
නීතිමය රාමුවෙන් ඔබ්බට යමින්, මෙම කර්මාන්තයේ සමාජ යථාර්ථය සම්බන්ධයෙන් ද ඩයස් මහතා දැඩි කනස්සල්ලක් මතු කළේය. ලිංගික ශ්රමිකත්වයට පිවිසීම සැබෑ “තේරීමක්” ද, එසේ නැතිනම් සමාජ-ආර්ථික බලාපොරොත්තු සුන්වීම් මත සිදුවන ඛේදනීය ඇදවැටීමක් ද යන්න පිළිබඳව ඒ මහතා ප්රශ්න කළේය. දිනකට සේවාදායකයන් 20 දෙනෙකුට පමණ සේවය සැපයීමට කාන්තාවන්ට සිදු විය හැකි අතර, ඒ හරහා ඔවුන්ට එල්ල වන දැඩි ශාරීරික හා මානසික පීඩනය ඒ මහතා අවධාරණය කළේය. පිරිමි ලිංගික ශ්රමිකයන් මෙවැනි බරක් දරන්නේ කලාතුරකිනි.
මෙම වෙළඳාමේ ඇති කටුක යථාර්ථය පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමු කරමින් ඒ මහතා සිය අදහස් දැක්වීම අවසන් කළේය. “අප ඇසිය යුතු බරපතළ ගැටලුව වන්නේ, අපිරිසිදු, බීමත් මෙන්ම ප්රචණ්ඩකාරී මිනිසෙකුට තම ශරීරය පවරා දීමට සහ මුදල් වෙනුවෙන් ඔහුගේ ඕනෑම අප්රසන්න ඉල්ලීමක් ඉටු කිරීමට එකඟ වන අසීරු ‘තේරීම’ අප අතරින් කවුරුද සිදු කරන්නේ යන්නයි.”
ශ්රමිකයන් අපරාධකරුවන් බවට පත් කිරීමෙන් ආරක්ෂා කරන පූර්වාදර්ශ අධිකරණය විසින් මේ වන විටත් ස්ථාපිත කර ඇත. එම නිසා, නව නියාමන රාමු පිළිබඳව විවාද කරනවාට වඩා, අපරාධයක් නොවන බවට පත් කිරීම විධිමත් ලෙස පිළිගැනීම කෙරෙහි රජයේ අවධානය යොමු විය යුතු බව ඩයස් මහතා තර්ක කරයි.
