S&P ග්ලෝබල් රේටින්ග්ස් (S&P Global Ratings) ආයතනය විසින් ශ්රී ලංකාවට ලබා දී ඇති ‘CCC+/C’ ණය ශ්රේණිගත කිරීම තවදුරටත් ස්ථාවර මට්ටමක පවත්වාගෙන යාමට තීරණය කර තිබේ. 2022 වසරේදී රට මුහුණ දුන් ඓතිහාසික ආර්ථික බංකොලොත්භාවයෙන් පසු, අප නැවත යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් පවතින බවට මෙය කදිම නිදසුනකි.
විශේෂයෙන්ම, දැඩි මූල්ය විනයක් පවත්වා ගැනීම, උද්ධමනය පාලනය කිරීම, විදේශ විනිමය සංචිතය නැවත ගොඩනැඟීම සහ විධිමත් බදු පරිපාලනයක් හරහා රාජ්ය ආදායම ඉහළ නංවා ගැනීම යනාදී රජය විසින් ලබා ඇති ජයග්රහණ මේ මොහොතේ අගය කළ යුතුමය. මෙම පියවරයන් ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමට මෙන්ම මූල්ය පද්ධතිය කෙරෙහි විශ්වාසය යළි තහවුරු කිරීමටත් විශාල පිටිවහලක් වී ඇත.
අප තවමත් සිටින්නේ අවදානම් කලාපයකය
ණය ගෙවීමට නොහැකි තත්ත්වයෙන් (Default) මිදීම සතුටට කරුණක් වුවද, අප මෙය අතිශයෝක්තියෙන් සමරන්නේ නම් එය මුලාවකි. ‘CCC+’ යනු රටේ ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම සුවය ලබා ඇති බවට දෙන සහතිකයක් නොවේ. ඉන් ජාත්යන්තරයට ලබාදෙන සංඥාව වන්නේ ශ්රී ලංකාවට ණය ලබාදීම තවමත් ඉහළ අවදානමක් සහිත (High Risk) බවයි. ආර්ථිකයේ සුළු හෝ කම්පනයක් ඇතිවුවහොත් නැවතත් අප අර්බුදයකට යාමේ ඉඩකඩක් පවතින බව අප වටහා ගත යුතුය.
මන්දගාමී ආර්ථික වර්ධනය සහ ආයෝජන ගැටලුව
මේ වන විට ආර්ථික වර්ධන වේගය පවතින්නේ මන්දගාමී තත්ත්වයක වන අතර, ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) ඉලක්ක වෙත අපේක්ෂිත වේගයෙන් ළඟා වීමට අප තවමත් අපොහොසත් වී ඇත. ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීම යනු පදනම දැමීමක් පමණි; සැබෑ අභියෝගය වන්නේ ආර්ථිකය අඛණ්ඩව වර්ධනය කිරීමයි.
රාජ්ය වියදම් පියවා ගැනීමට දේශීය ආදායම වැදගත් වුවද, ආර්ථිකය මුළුමනින්ම පරිවර්තනය කිරීමට අවශ්ය දැවැන්ත ප්රාග්ධනය ගෙන ආ හැක්කේ සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) හරහා පමණි. එහෙත් වත්මන් අවදානම් ණය ශ්රේණිගත කිරීම, විදේශ ආයෝජන ගෙන්වා ගැනීමට ප්රබල බාධාවක් වී තිබේ.
අඩු ණය ශ්රේණිගත කිරීමේ ඍණාත්මක බලපෑම්
මෙම ශ්රේණිගත කිරීම නිසා ජාත්යන්තර මූල්ය ආයතන ශ්රී ලංකාවට ණය ලබා දීමට මැලිවන අතර, එසේ ණය ලබා දෙන්නේ නම් ඒ සඳහා ඉතා දැඩි කොන්දේසි පනවයි.
- අසාමාන්ය ලෙස පොලී අනුපාත ඉහළ යාම.
- වඩාත් දැඩි ඇපකර කොන්දේසි පැනවීම.
- ණය ආපසු ගෙවීමේ කාලසීමාවන් ඉතා කෙටි වීම.
- ණය ලබාදෙන ප්රමාණයන් සීමා කිරීම.
මේ හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවේ ව්යාපාරික පිරිවැය දැඩි ලෙස ඉහළ යන අතර ජාත්යන්තර තරගකාරීත්වය ගිලිහී යයි. ආයෝජකයින් ස්වභාවිකවම අවදානම අඩු, ස්ථාවර ප්රතිපත්ති ඇති වෙනත් රටවල් කරා යොමුවීමේ ප්රවණතාවයක් පවතී.
අප යා යුතු ඉදිරි මාවත
ප්රාග්ධනය ආකර්ෂණය කර ගැනීමට සහ ණය ශ්රේණිගත කිරීම් ඉහළ නංවා ගැනීමට නම් ශ්රී ලංකාව පහත පියවරයන් අඛණ්ඩව අනුගමනය කළ යුතුය:
- රාජ්ය මූල්ය විනය තවදුරටත් දැඩි කිරීම.
- වෙනස් නොවන, ස්ථාවර ආර්ථික ප්රතිපත්ති පවත්වාගෙන යාම.
- විදේශ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ක්රියාවලිය කඩිනමින් අවසන් කිරීම.
- යහපාලනය තහවුරු කෙරෙන ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ ක්රියාත්මක කිරීම.
- ව්යාපාර කිරීමේ පහසුව (Ease of Doing Business) වර්ධනය කරමින් ස්ථාවර ආයෝජන පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම.
සැබෑ ජයග්රහණය කුමක්ද?
ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ලබා ගැනීම අගය කළ යුතු වුවත්, වත්මන් ‘CCC+/C’ ශ්රේණිගත කිරීම අපගේ අවසන් ගමනාන්තය නොවේ. එය එක් සන්ධිස්ථානයක් පමණි. අප සැබෑ ලෙසම සාර්ථක වූවා යැයි කිව හැක්කේ ගෝලීය ආයෝජකයින්ගේ පූර්ණ විශ්වාසය දිනාගෙන, සෘජු විදේශ ආයෝජන සඳහා ප්රමුඛතම ගමනාන්තයක් බවට ශ්රී ලංකාව පත් වූ දිනකදීය. නව රැකියා උත්පාදනය වෙමින්, අපනයන ආදායම් ඉහළ ගොස්, සමස්ත ශ්රී ලාංකිකයින්ගේ ජීවන තත්ත්වය තිරසර ලෙස ඉහළ යන තෙක් අපගේ ආර්ථික මෙහෙයුම අවසන් නොවේ.
